एजेन्सी । वर्षको अन्त्यमा, अन्तरिक्षबाट पृथ्वीतर्फ प्र’को’प आउँदैछ । यसअघि सन् २०१८ मा यो प्रकोप पृथ्वीको धेरै नजिक पुगेको थियो । नासाको ए’स्टे’रो’इ’ड ‘ट्र्या’करले एस्टेरोइड २०१८ एएचको लम्बाइ कुतुबमिनारभन्दा साढे दुई गुणा लामो रहेको अनुमान गरेको छ । यदि यो जमिनमा कतै खस्यो भने, यसले ए’ट’म ब’म भन्दा ठूलो विनाश निम्त्याउन सक्छ ।

यसबारे नासाका वैज्ञानिकहरूले दिएको जानकारी यस्तो छ

पृथ्वीतर्फ आउँदै गरेको यो क्षु’द्रग्र’ह २०१८ एएच १९० मिटर लामो अर्थात् ६२३ फिट लामो छ । अर्थात् कुतुबमिनारभन्दा साढे दुई गुणा अग्लो। कुतुबमिनार २३९ फिट छ । नासा ए’स्टे’रो’इ’ड ‘ट्र्या’क’रका अनुसार यो क्षु’द्रग्र’ह २७ डिसेम्बर २०२१ मा पृथ्वीको छेउबाट हुनेछ ।

पृथ्वीसँग ठो’क्किने सम्भावना नरहेको भएतापनि यो ठो’क्कि’एमा हिरोसिमा-नागासाकीमा खसेको आ’ण’वि’क ब’मभन्दा धेरै वि’ना’श हुनेछ । ए’स्टे’रो’इ’ड २०१८ एएच पृथ्वीबाट करिब ४५ लाख किलोमिटर टाढाबाट निस्कनेछ। सन् २०१८ मा यो पृथ्वीबाट २.९६ लाख किलोमिटर टाढाबाट बाहिर आएको थियो ।

यो पटक धेरै टाढा छ । तर यो दूरी अन्तरिक्षमा धेरै छैन, किनभने दिशामा एक डिग्रीको पनि फरक भयो भने खतरा बढ्न सक्छ। पृथ्वीबाट चन्द्रमाको दूरी ३.८४ लाख किलोमिटर अर्थात् यस क्षु’द्रग्र’हको दूरीको १२ औं भाग हो । सन् २०१८ मा यो पृथ्वीको धेरै नजिक गएको बेला वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाएका थिए ।

बत्ती नहुँदा त्यसको आगमनको जानकारी त्यतिबेला प्राप्त भएको थिएन । यो धेरै गाढा रंग को छ। सन् २०१८ यता यति ठूलो आकारको कुनै पनि क्षु’द्रग्र’ह पृथ्वीको छेउबाट गएको छैन । सन् २०२८ मा एक किलोमिटर लामो ए’स्टे’रो’इड १५३८१४ (२००१ डब्लुएन५) पृथ्वीको छेउबाट भएर जानेछ तर त्यसबाट कुनै खतरा भने छैन ।

यसले करिब २.४९ लाख किलोमिटरको दुरी छो’ड्ने’छ । तर के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ यदि कुतुबमिनारभन्दा साढे दुई गुणा ठूलो ए’स्टे’रो’इ’ड २०१८ एएच पृथ्वीसँग ठोक्कियो भने के हुन्छ ? पृथ्वीमा खसेको अन्तिम क्षु’द्रग्र’हले रूसमा धेरै वि’ना’श ल्यायो। यो सन् २०१३ को कुरा हो ।

यो क्षु’द्रग्र’ह १७ मिटर थियो। यो रुसमा आयो र वायुमण्डलमा वि’स्फो’ट भयो । जसका कारण शहरका सबै भवनका झ्यालका सिसा फु’टे’का थिए। धेरै मानिस घाइते भए । यसअघि सन् १९०८ मा रुसमा वि’ना’श म’च्चा’एको उक्त क्षु’द्रग्र’ हो। यो पोडकामेनाया तुङसुका नदीमा खसेको थियो । जहाँ ठूलो खा’ड’ल बन्यो ।

यसलाई Tungsuka घटना भनिन्छ। तुङसुका घटना भएको क्षु’द्रग्र’ह २७ डिसेम्बर २०२१ मा पृथ्वीतर्फ आउँदै गरेको ए’स्टे’रोइ’ड २०१८ एएच बराबरको थियो भन्ने विश्वास गरिन्छ । यदि Asteroid 2018 AH कुनै क्षेत्रमा हावामा वि’स्फो’ट भयो भने, यसले १२ मेगाटनको शक्तिको वि’स्फो’ट निम्त्याउँछ ।यसले हजारौं किलोमिटरसम्म वि’ना’श नि’म्त्या’उँछ । यो हिरोसिमा-नागासाकीमा ख’सा’लेको आ’ण’वि’क ब’मभन्दा ८०० गुणा बढी श’क्तिशा’ली छ । हिरोशिमामा ख’सेको ब’मको शक्ति १५ किलोटन थियो । जबकि नागासाकीमा खसेको ए’ट’म ब’मको शक्ति २० किलोटन थियो ।

हिरोशिमामा ख’सेको ब’मले १.३५ लाख मानिसको ज्या’न’ लियो । अर्थात् यसको आधाभन्दा बढी जनसंख्या। तुङसुका घटनामा तीन जनाको ज्या’न गएको रिपोर्ट आएको थियो किनभने त्यो क्षेत्रमा धेरै मानिस बसोबास गर्दैनन्। तर उनको वि’ना’शको प्रमाण आज पनि देखिन्छ ।

तुङसुका कार्यक्रममा ८ करोड रुख र बिरुवा पूर्ण रुपमा धो’स्त’ भएका थिए । आवाज हजारौं किलोमिटर टाढा सुनिएको थियो। रुसमा भएको यो भूकम्पको ध’क्का वासिङ्टन र इन्डोनेसियासम्म महसुस गरिएको थियो । बैज्ञानिकहरुका अनुसार तुङसुका घटनाका क्रममा आकाश दुई रङमा परिणत भएको थियो ।

उत्तरी गोलार्धको आकाश आ’गो जस्तै चम्किरहेको थियो। आगोले आठ करोड रूख र बोटबिरुवा न’ष्ट गरेको थियो । त्यो पनि केही मिनेटमै । कसैले आकाशबाट धर्ती तर्फ तो’पको गो’ला हा’नेको जस्तो देखिन्थ्यो । तुङसुका घटनालाई आधुनिक इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो प्रकोप घटना मानिन्छ ।

नासाका अनुसार यदि कुनै क्षु’द्रग्र’हको व्यास १४० मिटरभन्दा बढी वा लम्बाइ छ भने त्यसले तुङसुका घटना जत्तिकै वि’ना’श निम्त्याउने सम्भावना हुन्छ। क्षु’द्रग्र’ह 2018 AH 190 मिटर लामो छ । यसको मतलब थप वि’ना’शकारी हुने छ। समुन्द्रमा खस्यो भने विनाशकारी सुनामी र भूकम्प जाने सम्भावना रहन्छ । जसका कारण वरपरका देशका लागि ठूलो समस्या हुनसक्छ ।